- 16/11/2026
- Posted by: bientapvien
- Category: Tin tức
Trong tháng 11/2026, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã giới thiệu định hướng quản lý bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Điểm gây chú ý nhất với các bếp ăn trường học, bệnh viện, nhà máy là: nhiều loại hình sẽ không phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm nữa.

Nhưng bỏ bớt một tờ giấy phép không có nghĩa là bỏ luôn phần chứng minh. Dự thảo chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm, và hậu kiểm thì nhìn vào hồ sơ kiểm soát thực tế của bếp — trong đó phiếu kiểm nghiệm nguyên liệu, nước và nước đá là bằng chứng dễ kiểm tra nhất.
Bài viết này nhìn sự việc từ góc kiểm nghiệm: khi thủ tục được nới, bếp ăn tập thể cần giữ lại những kết quả thử nghiệm nào để chứng minh mình không buông lỏng.
Mục Lục:
Dự thảo nới thủ tục tới đâu?
Theo nội dung Cục An toàn thực phẩm giới thiệu, dự thảo sắp xếp lại ba nhóm cơ sở dịch vụ ăn uống: Điều 34 cho cơ sở dịch vụ ăn uống (gồm bếp ăn tập thể), Điều 35 cho cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, và bổ sung Điều 36 cho cơ sở giao đồ ăn trực tuyến.
Phần miễn Giấy chứng nhận nằm ở các khoản 7, 8, 9 Phụ lục II của dự thảo, áp dụng cho nhà hàng nội bộ trong khách sạn, bếp ăn tập thể không đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm, và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố. Lý do được nêu là giảm chi phí và gánh nặng hành chính cho hoạt động không nhằm mục đích sinh lời.
Ngược lại, bếp ăn có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm, bếp quy mô lớn vài trăm đến vài nghìn suất mỗi ngày, hay nhà hàng phục vụ hội nghị, tiệc cưới thì vẫn phải có Giấy chứng nhận mới được hoạt động.
Một điểm cần nhắc rõ: đây mới là dự thảo. Cho tới khi luật mới được thông qua và có hiệu lực, các cơ sở vẫn làm theo Luật An toàn thực phẩm hiện hành và Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Đổi lại, trách nhiệm tự kiểm soát được ghi thành điều luật
Chỗ đáng chú ý của dự thảo là khoản 2 Điều 9: đơn vị có bếp ăn phải tự xây dựng quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm, gồm chọn nhà cung cấp đáng tin cậy, kiểm tra nguyên liệu đầu vào, giám sát quá trình chế biến và lưu mẫu thức ăn.
Dự thảo cũng nói rõ: đơn vị thuê nhà thầu cung cấp suất ăn vẫn phải chủ động giám sát chất lượng và an toàn, chứ không khoán trắng cho nhà thầu. Đây là điểm nhiều trường học và khu công nghiệp hay hiểu nhầm.
Về phía cơ quan quản lý, khoản 2 Điều 57 đặt nguyên tắc hậu kiểm dựa trên đánh giá nguy cơ: ưu tiên cơ sở có nguy cơ cao, tuân thủ kém hoặc đang có phản ánh vi phạm. Ủy ban nhân dân cấp xã được giao kiểm tra, giám sát nhóm cơ sở nhỏ lẻ, gồm bếp ăn trường học và cơ sở thức ăn đường phố.
Nói cách khác, bếp nào có hồ sơ kiểm soát rõ ràng thì ít bị đụng tới; bếp nào không có gì để trình thì rơi ngay vào nhóm nguy cơ cao.
Những kết quả kiểm nghiệm nên có sẵn trong hồ sơ bếp

Từ kinh nghiệm làm hồ sơ cho các bếp ăn trường học và nhà máy, FOTEKCO thấy đoàn kiểm tra thường hỏi bốn nhóm giấy tờ sau, và cả bốn đều gắn với kết quả thử nghiệm:
| Nhóm cần chứng minh | Hồ sơ thường được hỏi |
|---|---|
| Nguồn nước chế biến | Phiếu kiểm nghiệm nước sinh hoạt theo định kỳ |
| Nước đá dùng liền | Phiếu kiểm nghiệm của cơ sở cung cấp |
| Nguyên liệu đầu vào | Hồ sơ nhà cung cấp, bản tự công bố, phiếu kiểm nghiệm |
| Dụng cụ, bao bì tiếp xúc | Kết quả thử nghiệm mức thôi nhiễm |
Nguồn nước là khâu hay bị bỏ sót nhất. Bếp dùng nước máy vẫn cần kiểm định kỳ vì nước đi qua bể chứa, đường ống nội bộ của đơn vị, và chất lượng tại vòi mới là chất lượng thực sự đưa vào nồi. Bạn có thể xem chỉ tiêu kiểm nghiệm nước sinh hoạt nhóm A, nhóm B và tần suất để biết cần thử những gì.
Với nước đá, nhiều bếp mua ngoài và chỉ giữ hóa đơn. Hóa đơn không thay được kết quả thử nghiệm; chi tiết các chỉ tiêu nằm trong bài kiểm nghiệm nước đá: chỉ tiêu, quy trình và hồ sơ.
Bếp ăn tập thể cần làm gì từ bây giờ?
- Lập danh sách nhà cung cấp cố định, mỗi nhà cung cấp một bộ hồ sơ: giấy phép, bản tự công bố, phiếu kiểm nghiệm còn hiệu lực.
- Đưa nước và nước đá vào lịch kiểm nghiệm định kỳ, lưu phiếu theo năm để thấy được tính liên tục.
- Viết quy trình kiểm soát ngắn gọn cho bếp: nhận nguyên liệu, sơ chế, nấu, chia suất, lưu mẫu — mỗi bước ai làm, ghi vào sổ nào.
- Lưu mẫu thức ăn đủ thời gian và ghi sổ lưu mẫu đầy đủ, kèm nhiệt độ bảo quản.
- Nếu thuê nhà thầu suất ăn, đưa quyền kiểm tra đột xuất và quyền lấy mẫu vào hợp đồng.
- Theo dõi tiến trình dự thảo để biết thời điểm áp dụng, nhưng không chờ luật mới rồi mới làm hồ sơ.
Nếu cần tư vấn chỉ tiêu cho từng nhóm nguyên liệu, tham khảo thêm dịch vụ kiểm nghiệm thực phẩm và nguyên liệu thực phẩm hoặc nhóm kiểm nghiệm nước.
Hỏi đáp
Bếp ăn trường học được miễn Giấy chứng nhận thì có phải kiểm nghiệm nước nữa không?
Có. Miễn giấy chứng nhận là miễn thủ tục cấp phép, không miễn điều kiện bảo đảm an toàn. Dự thảo vẫn đặt yêu cầu về nguồn nước, và hậu kiểm sẽ xem hồ sơ chứng minh.
Dự thảo đã có hiệu lực chưa?
Chưa. Đây là dự thảo đang trong quá trình xây dựng. Hiện tại các cơ sở vẫn áp dụng quy định đang có hiệu lực.
Bếp thuê nhà thầu nấu thì ai chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố?
Dự thảo nêu rõ đơn vị thuê vẫn phải chủ động giám sát chất lượng và an toàn. Vì vậy cả hai bên đều cần giữ hồ sơ kiểm soát riêng của mình.
Phiếu kiểm nghiệm nguyên liệu nên lấy ở đâu?
Nên yêu cầu nhà cung cấp gửi phiếu của phòng thử nghiệm được công nhận, hoặc tự gửi mẫu kiểm với nhóm nguyên liệu có nguy cơ cao như thịt, thủy sản, rau ăn sống.
Nguồn tham khảo
- Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế: Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): cách thức quản lý bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố
